CO gevaar in huis
Gebruik je een open haard, een kolen-, petroleum- of pelletkachel of een gasgeiser? Verwarm je je woning met gas of stookolie? Neem dan de nodige voorzorgen:
Tips:
- Laat je verwarmingstoestel of verwarmingsinstallatie en je schoorsteen jaarlijks onderhouden.
- Voorzie voldoende verse lucht in de ruimten waar een verwarmingstoestel staat.
Jaarlijks worden in België meer dan 1000 mensen het slachtoffer van een CO-vergiftiging. Koolstofmonoxide of CO is gevaarlijk omdat je het niet kunt waarnemen. Het is een kleurloos, geurloos en smaakloos gas.
Welke risico's loop je in jouw woning?
Klik op de driehoeken in het huis hieronder om te ontdekken welke risico's er zijn en hoe je jezelf en je familie kan beschermen tegen CO.
Klik op de oranje driehoeken en ontdek het CO-gevaar per ruimte
Schoorsteen
Zorg ervoor dat de schoorsteen en rookafvoerpijp goed trekt. Als de verbrandingsgassen niet weg kunnen via de schoorsteen of de rookafvoer, komt er CO in de kamer. Haal daarom vogelnesten, ingroeiende planten, stenen of bladeren uit de schoorsteen.
Zorg ook voor een goede verluchting in huis, zeker bij mist, windstil of zacht weer. In het weerbericht wordt meestal een waarschuwing gegeven.
Wanneer je schoorsteen (laten) vegen?
- Verwarm je met centrale verwarming met mazout: Laat de schoorsteen elk jaar vegen.Dat is wettelijk verplicht.
- Verwarm je met kachels met kolen, mazout of hout: Laat elk jaar de schoorsteen vegen omwille van de roetafzetting.
- Verwarm je met een gastoestel: Ga regelmatig (bij voorkeur tweejaarlijks in Vlaanderen en driejaarlijks in Wallonië en Brussel) de goede werking van de schoorsteen na.
Schoorstenen en rookafvoerpijpen:
- Moeten minstens 1 meter boven de dakrand uitsteken.
- Mogen niet gehinderd worden door bomen of hoge gebouwen.
- Moeten zo recht mogelijk zijn.
- Mogen niet uit flexibele dampkapafvoerbuizen bestaan.
- Moeten zonder barsten of gaten zijn, ook in huis.
- Mogen niet vochtig zijn.
- Moeten binnenin proper zijn.
- Moeten goed thermisch geïsoleerd zijn van brandbare materialen errond.
Toestellen met muurdoorvoer:
Er bestaan ook gasgeisers, gaskachels en gasbranders met muurdoorvoer (ook ‘ventouse-systeem’ genoemd). Deze toestellen hebben geen schoorsteen nodig. Zij zuigen de nodige zuurstof direct van buiten aan en drijven de verbrandingsgassen rechtstreeks weer naar buiten. Het zijn zeer veilige toestellen als ze goed zijn aangesloten. Bij aankoop zijn ze wel iets duurder.
Slaapkamer
Als je in je slaapkamer een bijzetverwarming wil gebruiken kies dan voor een elektrisch toestel. Dat kan geen CO veroorzaken.
Gebruik nooit toestellen op petroleum, kerosine of gas. Deze zijn erg gevaarlijk want ze hebben geen schoorsteen of rookafvoerpijp. Ze verbruiken zuurstof uit de kamer. De verbrandingsgassen komen daarna in dezelfde kamer terecht.
Doe je het toch?
- Gebruik ze maximum 1 uur aan één stuk.
- Gebruik ze nooit terwijl je slaapt.
- Verlucht altijd de kamer terwijl je dit type toestel gebruikt.
De CV-installatie, gas- of mazoutbrander
Bij verbranding is er altijd een risico op het vrijkomen van CO. En omdat een verwarmingsketel gas, stookolie of andere brandstoffen verbrandt om warmte te winnen, is er bij deze toestellen dus een een risico op CO. Dat gebeurt bij een slechte verbranding (door te weinig zuurstoftoevoer) of als er een slechte afvoer is van de rookgassen.
Laat daarom je verwarmingsketel plaatsen en regelmatig nakijken door een bekwaam vakman.
- Centrale verwarming met mazout: Laat je verwarmingstoestel jaarlijks nakijken.
- Kachels met kolen, pellets, mazout of hout: Laat je verwarmingstoestel jaarlijks nakijken.
- Gastoestel: Laat je verwarmingstoestel tweejaarlijks (in Vlaanderen ) en driejaarlijks (in Wallonië en Brussel) nakijken.
Zorg voor een goede verluchting van de ruimte waar de installatie staat.
Garage
Start je wagen nooit in een gesloten garage.
Dit geldt voor elk toestel met een verbrandingsmotor zoals een grasmaaier, bromfiets, stroomgenerator,... .
De uitlaatgassen van verbrandingsmotoren bevatten veel CO. In een gesloten ruimte kan zich daarom snel te veel CO opstapelen. Open daarom de garagepoort vooraleer je de motor start.
BBQ
Gebruik een barbecue of grill enkel buitenshuis. In huis kan je elektrische toestellen gebruiken. Barbecue niet in een garage. Zelfs als je de deur openlaat, is het gevaarlijk om te barbecueën in een garage. Een werkende barbecue in een gesloten of slecht verluchte ruimte is een reëel gevaar voor CO-vergiftiging.
Woonkamer
In de woonkamer wordt CO-vergiftiging meestal veroorzaakt door individuele verwarmingsapparaten:
- een kolen-, hout-, en oliekachel.
- een gasconvector.
- een cassettehaard.
- een open haard.
- een toestel voor bijverwarming op petroleum of gas.
Wees dus voorzichtig als je dit type toestellen gebruikt.
Verwarming
- Kies samen met een erkend installateur het juiste toestel. Plaats nooit een te grote kachel in een kleine kamer. Want je zal het dan vlug te warm krijgen en de kachel op een lage stand zetten. Dit is gevaarlijk want het vermindert de trek in de schoorsteen.
- Laat de zuurstofklep van kolen- en houtkachel voldoende open. Er moet altijd genoeg zuurstof bij de vlammen kunnen.
- Zorg voor voldoende verluchting in de kamer. Zorg dat er via een raam of deur voldoende lucht naar binnen kan. Maak niet alle kieren van ramen en deuren dicht of plaats een verluchtingsrooster.
- Laat je verwarmingstoestellen plaatsen en regelmatig onderhouden door een bekwaam vakman.
- Centrale verwarming met mazout: Laat je verwarmingstoestel jaarlijks nakijken.
- Kachels met kolen, mazout of hout: Laat je verwarmingstoestel jaarlijks nakijken.
- Gastoestel: Laat je verwarmingstoestel tweejaarlijks (in Vlaanderen ) en driejaarlijks (in Wallonië en Brussel) nakijken.
Bijverwarming
Gebruik enkel elektrische toestellen. Deze kunnen geen CO produceren.
Gebruik nooit verplaatsbare toestellen op petroleum, kerosine of gas. Ze zijn heel gevaarlijk want ze hebben geen schoorsteen of rookafvoerpijp. Ze verbruiken zuurstof uit je kamer, waarna de verbrandingsgassen in die kamer terecht komen.
Doe je het toch?
- Gebruik verplaatsbare verwarmingstoestellen maximum 1 uur aan één stuk.
- Gebruik ze nooit terwijl je slaapt.
- Verlucht altijd de kamer terwijl je het toestel gebruikt.
Keuken
Gebruik uw keukentoestellen nooit als verwarming. Dat is erg gevaarlijk.
Soms gebeurt het dat mensen de deur van een gasoven open zetten of bloempotten omgekeerd op een gasbekken plaatsen om de ruimte een beetje op te warmen. Hierdoor worden grote hoeveelheden koolstofmonoxide vrijgegeven.
Gasgeisers en warmwaterapparaten
Zorg ervoor dat de toestellen qua afmetingen aangepast zijn aan de ruimte en voor hun gebruik. Raadpleeg hiervoor een bekwaam vakman.
5 liter toestellen dienen enkel voor een gootsteen of wastafel. Dit toestel heeft meestal geen rookafvoer. Kies voor een elektrisch toestel. Dan loopt u geen risico op een CO-vergiftiging.
Badkamer
Gasgeisers en warmwaterapparaten
CO-vergiftigingen worden vaak veroorzaakt door een te kleine 5-liter-gasgeiser, aangesloten op een douche of een bad. Bovendien zijn deze meestal geïnstalleerd in een kleine en weinig verluchte badkamer waar de lucht verzadigd kan worden door waterdamp. Wees dus extra voorzichtig in de badkamer en volg deze tips op.
- Zorg voor voldoende verluchting in de badkamer. Maak niet alle kieren van ramen en deuren dicht. Wanneer je gebruik maakt van een gasgeiser of een verwarmingstoestel zonder rookafvoer, moet je altijd zorgen voor extra verluchting. Een niet-afsluitbaar rooster van minstens 150 cm² (vb. 10 cm op 15 cm) onderaan in een deur en bovenaan in een muur is wettelijk verplicht.
- Laat uw verwarmingstoestellen plaatsen en regelmatig onderhouden door een bekwaam vakman. Laat regelmatig (bij voorkeur 2-jaarlijks) de goede werking van de schoorsteen of de rookafvoerpijp nagaan. Laat best ook meteen je toestel nakijken.
- Zorg ervoor dat de toestellen qua afmetingen aangepast zijn aan de ruimte en voor hun gebruik. Raadpleeg hiervoor een bekwaam vakman.
- 5 liter: enkel te gebruiken voor een gootsteen of wastafel. Dit toestel heeft meestal geen rookafvoer.
- 10 liter: voor een douche heb je minimaal een 10-liter-gasgeiser nodig met een schoorsteen of rookafvoerpijp.
- 13 liter of meer: voor een bad heb je minimaal een 13-liter-gasgeiser nodig met schoorsteen of rookafvoerpijp.
- Het toestel mag geen sporen van corrosie, roest of roet vertonen.
- Controleer of de waakvlam blauw is. Zie je gele vlammen? Dan betekent dit dat er een onvolledige verbranding is. Contacteer in dit geval een bekwaam vakman.
- Enkel gekeurde toestellen die het CE-merk dragen mogen verkocht worden.
- Alle nieuwe toestellen hebben een beveiliging (een zogenaamde thermische terugslagbeveiliging). Die schakelt het toestel uit als de schoorsteen niet goed trekt. Daarom zijn deze toestellen veiliger.
Wat als er toch CO in huis is?
Hoe kan je CO-vergiftiging herkennen?
- Je krijgt plots hoofdpijn.
- Je wordt misselijk.
- Je voelt je moe.
- Soms val je flauw.
Ook andere alarmsignalen kunnen een belletje doen rinkelen:
- Komen de klachten voor bij verschillende personen tegelijk of bij huisdieren?
- Komen de klachten voor als je een bad of douche neemt of tijdens de afwas?
- Verminderen de klachten in frisse lucht of wanneer je naar buiten gaat?
- Merk je roetafzetting op muren rond gasgeisers?
- Merk je een abnormale hoge vochtigheid en condensatie op in jouw huis?
- Let op de kleur van de vlammen. Gele vlammen wijzen op een slechte verbranding van gas. De vlammen moeten blauw zijn.
Wat moet je doen wanneer iemand een CO-vergiftiging heeft? Let altijd eerst op je eigen veiligheid!
- Open eerst ramen en deuren.
- Schakel indien mogelijk het toestel uit.
- Is het slachtoffer bewusteloos? Bel onmiddellijk 112.
- Haal het slachtoffer uit de kamer.
- Begin de reanimatie indien het slachtoffer niet ademt.
- Leg het slachtoffer in een stabiele zijligging.
Vermoed je een CO-probleem?
Bel 112 om hulp te vragen. Neem contact met een erkend installateur voor andere, niet dringende vragen.
Kan ik me beter beschermen met CO-melders?
Een CO-melder waarschuwt je als de CO-concentratie te hoog is. Goede CO-melders gaan tot 10 jaar mee. Een CO-melder kost 30 tot 80 euro.
Plaatsing van CO-melders
- Hang de melder op ongeveer 1,5 meter hoogte.
- Plaats hem voldoende dicht bij het risicotoestel.
- Beveilig elk risicotoestel met een melder.